محمد ابراهيم آيتى
482
تاريخ پيامبر اسلام ( فارسي )
13 - خالد بن وليد را نزد ديّان و بنى قنان . و به روايت جوامع السيره : 14 - معاذ بن جبل را نزد جملهء أهل يمن [ 1 ] . اين نامهها كه به گفتهء يعقوبى : دوازده نامه و به تحقيق بعضى از معاصرين : 26 نامه بوده است در يك سال فرستاده نشده بلكه از اواخر سال شش تا وفات رسول خدا تدريجا نگارش يافته و فرستاده شده است ، اما نامههاى پادشاهان بزرگ در ذى حجّهء سال ششم يا محرّم سال هفتم فرستاده شده و به تصريح صاحب طبقات : در يك روز از محرّم سال هفتم ، شش سفير با شش نامه از مدينه رهسپار شدند ، نامههاى : نجاشى ، قيصر روم ، خسرو ايران ، شاه اسكندريّه ، حارث بن أبى شمر [ 2 ] و هوذة بن علىّ [ 3 ] . ظاهر روايت ابن حزم در جوامع السيره آن است كه : نامههاى پيش از فتح ( در سال هشتم ) و پس از « حديبيه » ( در سال ششم ) ده نامه بوده است : شش نامهاى كه در طبقات گفته است و نامهء جيفر و عياذ أزدى : پسران جلندى ، نامهء منذر بن ساوى - عبدى ، نامهء عبد كلال حميرى و نامهء أهل يمن [ 4 ] . ابن حزم مىنويسد : پادشاهانى كه رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - آنان را به دين اسلام دعوت كرد همه اسلام آوردند ، به جز قيصر كه مىخواست اسلام آورد ، امّا از روميان ترسيد و اسلام نياورد ، و مقوقس كه نزديك به قبول إسلام بود و هديّههائى هم تقديم داشت ، و هوذة بن علىّ و خسرو پرويز و حارث بن أبى شمر [ 5 ] و نجاشى . و اين نجاشى غير از آن نجاشى بود كه اصحاب رسول خدا به سوى او هجرت كردند ، چه او اسلام آورد و از ترس رعيّت خود اسلام خويش را نهفته مىداشت و مسلمان از دنيا رفت ،
--> [ 1 ] - ر . ك : سيرهء ابن هشام ، ج 4 ، ص 254 - 255 چاپ حلبى 1355 ه . تاريخ يعقوبى ج 2 ، ص 78 ، چاپ بيروت 1379 ه . و جوامع ، ص 30 . م . [ 2 ] - به اختلاف منابع در ضبط اين نام در پاورقى 3 ص 481 اشاره شد . م . [ 3 ] - طبقات ، ج 1 ، ص 258 - 262 ، چاپ بيروت ، سال 1380 ه . م . [ 4 ] - جوامع السيره ص 29 - 30 ليكن به جاى عبد كلال ، عبد الملك آورده است . م . [ 5 ] - به اختلاف منابع در ضبط اين نام در پاورقى 3 ص 481 اشاره شد . م .